Samenwerking Onderwijs - MBO

Groene Hart Topmavo met ID College en ROC Leiden

De Groene Hart Topmavo is een samenwerking gestart met twee ROC's: met het ID College en met het ROC Leiden, de ICT Academie.

Het ID College is een regionaal opleidingencentrum met vestigingen in Alphen aan den Rijn, Gouda, Katwijk, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Lisse, Woerden en Zoetermeer. Behalve middelbaar beroepsonderwijs verzorgt het ROC ook cursussen voor volwassenen (bron: website).

Het ROC Leiden verzorgt middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en volwassenenonderwijs voor leerlingen uit Leiden en omgeving. Ook heeft ROC Leiden een uitgebreid trainingsaanbod voor bedrijven en particulieren. Op dit moment zijn er ruim 8.000 leerlingen in het mbo en bijna 2.000 in het volwassenenonderwijs. Er werken bij ROC Leiden ruim 700 mensen (samen 590 fte).

De ICT academie is onderdeel van het ROC Leiden en biedt ICT-opleidingen:

• Medewerker ICT (niveau 2)
• Medewerker beheer ICT (niveau 3)
• ICT-beheerder (niveau 4)
• Netwerkbeheerder (niveau 4)
• Applicatieontwikkelaar (niveau 4)
• Mediatechnoloog (niveau 4).

Op de ICT Academie bestaat 35% van de opleiding uit stage. Verder zijn studenten bezig met projecten, die ofwel écht in het bedrijfsleven worden uitgevoerd, ofwel in het bedrijfsleven zouden kúnnen plaatsvinden. De academie heeft een eigen site waarop aanbod en vraag naar stageplaatsen ICT worden samengebracht.

In het schooljaar 2006-2007 is de samenwerking tussen Groene Hart Topmavo en het ID-College gestart. In leerjaar 4 van de Topmavo maken de leerlingen een portfolio, dat door het ID College wordt gebruikt in de intakeprocedure.
In het schooljaar 2007-2008 is ervoor gekozen om ook inhoudelijk met elkaar samen te werken.
Doordat het ROC Leiden start met een vestiging van een deel van de ICT Academie in het schoolgebouw van de Topmavo, ontstond er een fantastische gelegenheid voor samenwerking.
Om ook de contacten met het ID College daarin te betrekken, is een werkgroep gestart met vertegenwoordigers van alle drie de instellingen, om de samenwerking verder gestalte te geven.

In 2008 is gestart met het ontwikkelen van een projectopdracht voor klas drie van de Gemengde/Theoretische Leerweg. De projectopdracht wordt samen met de ROC's ontwikkeld. Doel van de opdracht is dat leerlingen een beeld krijgen van bepaalde sectoren op het mbo en daarbij behorende beroepen. In het project worden activiteiten aangeboden die hierin inzicht geven. Daarnaast wordt ook een beeld gegeven van de wijze waarop binnen de ROC's gewerkt wordt en wat er van de leerlingen daar verwacht wordt.

De samenwerking betekent voor het Groene Hart dat zij gebruikmaakt van de expertise die binnen ROC''s aanwezig is op het gebied van: Probleem Gestuurd Onderwijs, het gebruikmaken van 'echte' opdrachtgevers en het werken aan competenties. Een leerling maakt kennis met de manier van leren en werken op het ROC en krijgt een beeld van wat er van hem binnen het ROC wordt verwacht.

In het programma van het derde leerjaar biedt de Topmavo vijf projecten aan (acht weken per project). In deze projecten wordt thematisch gewerkt aan een verzameling opdrachten uit de diverse vakken en is de keuze veel meer gestuurd vanuit het al dan niet volgen van bepaalde vakken. Het nieuwe project wijkt van deze opzet af.

Ieder keuzedeel bestaat uit één of meerdere projectopdrachten met de volgende kenmerken:

• de projectopdracht heeft betrekking op één of meerdere sectoren (Techniek, Economie, Zorg en Welzijn, Groen)
• iedere projectopdracht is gekoppeld aan exameneenheden en aan eindtermen uit het examenprogramma van de ICT-route
• elk keuzedeel bestaat uit een casus, ontleend aan de beroepspraktijk, een opsomming van op te leveren producten, informatiebronnen en docenteninformatie.

De nieuwe opdracht bestaat uit een onderzoeksopdracht en een prestatie. De onderzoeksopdracht gaat uit van een probleem, dat onderzocht moet worden en waarvoor de leerlingen een analyse moeten maken en een oplossing moeten presenteren. De te leveren prestatie is een concrete prestatie. De leerlingen krijgen bijvoorbeeld de opdracht een website te maken voor een liefdadigheidsorganisatie. In zo'n opdracht leren ze de techniek van het bouwen van een website, verdiepen ze zich in de organisatie, maken ze een ontwerp voor de website, maken deze vervolgens en presenteren hem.
Prestaties zijn opdrachten in realistische contexten. Deze contexten worden geleverd door opdrachtgevers, al of niet fictief, aan wie de leerlingen ook de producten van de projecten moeten presenteren.

Binnen het MBO zijn 25 competenties vastgesteld. Deze competenties moeten een plek krijgen in iedere opleiding binnen een ROC. Hieronder zijn deze competenties kort samengevat:

Binnen de Topmavo wordt gericht gewerkt aan de competenties die in bovenstaand schema vetgedrukt zijn. Samen met de ROC's wil de Topmavo onderzoeken wat de competenties betekenen, welke (waarneembare) gedragingen en vaardigheden hierbij horen, welke kwaliteit de ROC's verwachten en welke leeromgeving en leerinhouden hierbij horen. Bij de ontwikkeling van projectopdrachten wordt hieraan aandacht geschonken.

Bij de start van het project is samenwerking gezocht met het ID College voor de sectoren Economie en Zorg & Welzijn en met ROC Leiden voor de sector Techniek. Doordat in cursus 2007/2008 het ID College heeft ingewoond in het gebouw van de Topmavo met de opleiding Sport, Dienstverlening en Veiligheid, zijn daar al intensieve contacten ontstaan voor verdere samenwerking.
Doordat het Groene Hart al langere tijd met het ROC Leiden samenwerkt om een Leerpark in Alphen aan den Rijn te realiseren, is ervoor gekozen om in aanloop naar de ontwikkeling van zo'ln Leerpark al een deel van de ICT Academie in het gebouw van de Topmavo te plaatsen. Ook hierdoor zijn de mogelijkheden voor samenwerking ruimschoots aanwezig.
In eerste instantie zijn de contacten gelegd op bestuursniveau. Op basis van die afspraken hebben de directies verder afspraken gemaakt en is de werkgroep gestart.

De Topmavo heeft een projectgroep in het leven geroepen. De projectgroep bestaat uit vier docenten en een projectleider. Deze projectgroep is aangevuld met twee docenten van het ID College en met een docent van de ICT Academie.

In het schooljaar 2007-2008 is de ontwikkelgroep drie keer bijeengekomen. De eerste overleggen zijn besteed aan het uitwisselen van ideeën. Vragen zijn behandeld, zoals: hoe ziet het project eruit, wie draagt welke kennis aan, in welke vorm wordt het project gegoten? Resultaat van deze oriëntatiefase is een 'kapstok' onder de naam 'het Activiteitencentrum.' In het schooljaar 2008-2009 wordt verder gegaan met de gezamenlijke ontwikkeling van het project.
Doel is dat in mei/juni 2009 het project wordt aangeboden in het 3e leerjaar van de gemengd/theoretische leerweg van de Topmavo. De opzet is dat leerlingen na het doorwerken van een gemeenschappelijk deel over het functioneren van een buurtcentrum (of wijkcentrum of activiteitencentrum) de opdracht krijgen om voor het buurtcentrum een activiteit te ontwikkelen. Gekeken moet worden naar de bestaande activiteiten, de samenstelling van de wijk, de interesses van de potentiële doelgroep en het beschikbare budget.
Ideeën die door de projectgroep nog uitgewerkt moeten worden, zijn:

• het erbij betrekken van de gemeente en het aanhaken bij bestaande buurtcentra
• het uitwerken van assistentie door ROC-deelnemers bij de uitvoering van het project
• een wijze van presentatie van de resultaten en opdracht.

In de leerroute van de leerlingen in leerjaar 3 en 4 doen leerlingen ervaringen op met opdrachten in de diverse projecten. In het project dat ontwikkeld wordt, gaan leerlingen aan de slag met een uitwerking die past bij de door hen gekozen sector (als uitgangspunt voor het vakkenpakket in klas 4). Ook de stage in klas 3, die plaatsvindt in de maand februari, levert een bouwsteen op voor de bewustwording van de leerling bij het kiezen van een richting. Alle producten zijn onderdeel van het portfolio en zullen een rol spelen bij de intake op de ROC's.
Het sectorwerkstuk in leerjaar 4 is het sluitstuk van de keuze voor een vervolgrichting. In dit sectorwerkstuk gaat de leerling in op de gekozen beroepsrichting; de richting waar de leerling na het behalen van het diploma naar doorstroomt.

Het samenwerkingsproject is nog in ontwikkeling. In cursus 2007/2008 is voor het eerst met een project gewerkt. Er zijn nog onvoldoende gegevens beschikbaar om conclusies te trekken. Uit de feedback van leerlingen die zijn doorgestroomd naar ROC&339;s krijgen we wel terug, dat zij door de gevolgde werkwijze op de Topmavo minder problemen hebben met de opdrachten en werkwijze op de ROC's.

Over het algemeen wordt de samenwerking als zeer positief ervaren. Juist door samen op te trekken ontstaat zicht op de werkwijze binnen het VMBO en binnen de beide ROC's. Zodra het project in mei zal worden uitgevoerd is het eenvoudiger conclusies te trekken over de samenwerking en de effecten van de samenwerking.

Binnen Alphen aan den Rijn wordt samengewerkt met zowel ROC Leiden voor de sector Techniek, als met ID College voor de sectoren Economie en Zorg & Welzijn. Die samenwerking is gericht op het realiseren van een Leerpark, waarin VMBO en MBO samen gehuisvest zullen worden. Er wordt vooral gekeken naar gemeenschappelijke huisvesting en het ontwikkelen van een leermodel, waarin VMBO-leerlingen en ROC-deelnemers samen participeren.

Hieronder worden vijf ontwikkelingsstadia beschreven. De samenwerking tussen de Topmavo en de ROC's is gericht op structurele samenwerking, ieder vanuit de eigen visie. Gezien de prilheid van het samenwerkingsverband en de doelstellingen bevindt de innovatie zich vooralsnog in stadium 1.